Home Goed om te weten Nederduits

Nederduits - Nederlands

De Habsburger Karel V, de heer van de Nederlanden van 1516 tot 1555, maakt de Zeventien Nederlandse Provincies één. Deze Bourgondische Kreits omvat de Beneluxlanden, maar zonder Luik en met een groot deel van Noord-Frankrijk, met name Artesië en een stuk van Henegouwen rond Kamerijk. Keizer Karel verklaart de Kreits tot een onlosmakelijk geheel met hetzelfde opvolgingsrecht in alle gewesten, en verenigt op die manier ongeveer alle Nederlandstalige streken plus enkele Franstalige. Ze zijn nog wel met het Duits-Habsburgse Rijk verbonden, maar niet meer aan de wetten en de rechtspraak ervan onderworpen.

 


Het bewustzijn anders te zijn dan de rest van het Habsburgse Rijk brengen de bewoners van de Nederlanden tot uitdrukking in de nieuwe namen die ze aan hun taal geven. De te algemene term
Diets/Duits verdwijnt niet direct - Jan van den Werve noemt zijn woordenlijst Het Tresoor der Duytsscher talen (1552) -, maar Diets/Duits krijgt wel concurrenten. In een Goudse wiegendruk van 1482 duikt de naam Nederlands op en in 1550 verschijnt van Joos Lambrecht De Néderlandsche Spellijnghe. In 1584 ziet een Twe-spraack vande Neder-duytsche Letterkunst van
Hendrik Laurensz. Spieghel het licht. Nog lange tijd leven de verschillende benamingen naast elkaar. Pas in de twintigste eeuw krijgt het gebruik van de naam Nederlands definitief de overhand.

(Bron: Vandenputte O. Nederlands. Het verhaal van een taal. Stichting Ons Erfdeel, Rekkem 1996)